جهان بریا (Beriah)
جهان بـِریا (Beriah) که به آن «عالم خلقت» نیز گفته میشود، دومین مرتبه از عوالم چهارگانه در نظام عرفانی کابالا (بعد از جهان آتزیلوت) است. این مرتبه را میتوان مرز میان وحدت الهی و کثرت مادی دانست؛ جایی که برای نخستین بار مفهوم «موجودیت» از نور بیپایان الهی متمایز میشود، اما هنوز به شکل مادی و محدود در نیامده است.
در ادامه، ابعاد مختلف این جهان را بررسی میکنیم:
ماهیت و جایگاه جهان بریا در آفرینش
جهان بریا از کلمه عبری «بارا» (Bara) به معنای خلق کردن گرفته شده است. در حالی که جهان بالاتر (آتزیلوت) کاملاً با نور الهی یکی است، در بریا ما شاهد پدیدهای به نام Ex nihilo یا خلق از عدم هستیم. در این سطح، ایدههای کلی آفرینش شکل میگیرند. اگر آتزیلوت را «اراده» در نظر بگیریم، بریا «نقشه ذهنی» معمار است. در این مرتبه، موجودات دارای هویت هستند اما هنوز از «منِ» فردی و منیت جداگانه (آنطور که ما انسانها داریم) تهی میباشند و کاملاً در خدمت اراده الهی قرار دارند.
جهان بریا قلمرو فرشتگان و کرسی الهی
این جهان به عنوان محل سکونت والاترین رتبههای فرشتگان، بهویژه فرشته مقرب متاترون (Metatron) شناخته میشود که به نوعی حاکم این قلمرو است. همچنین در متون عرفانی، بریا را «تخت یا کرسی الهی» (Throne of Glory) مینامند. این استعاره به این معناست که الوهیت بر این جهان «تکیه» کرده تا از طریق آن بر جهانهای پایینتر اثر بگذارد. نوری که در این جهان جریان دارد، نوری بسیار خالص و فیلتر شده است که اجازه میدهد مفهوم «اندیشه» و «عقل الهی» بدون نابود شدن به دلیل شدت نور، تجلی یابد.
ارتباط جهان بریا با سفیروت و قوای انسانی
در ساختار درخت زندگی، جهان بریا به طور خاص با سفیرای بینا (Binah) یا «فهم/درک» در ارتباط است. بینا نماد زهدان کیهانی است که نطفه الهی را از سفیرای حکمت دریافت کرده و به آن شکل میدهد. به همین دلیل، بریا جهانِ ساختارمند کردن ایدههاست. از منظر روانشناسی عرفانی، این جهان با سطح «نِشاما» (Neshamah) یا روح والای انسانی مطابقت دارد؛ بخشی از وجود انسان که جایگاه عقلانیت متعالی، اشراق و درک مفاهیم انتزاعی است و انسان را به حقیقت الهی متصل میکند.
ویژگیهای عملکردی
در جهان بریا، تضادها شروع به خودنمایی میکنند اما هنوز در تعادل کامل هستند. این جهان، فضای «روحانیت محض» است و هیچ ماده، زمان یا مکانی به شکلی که ما میشناسیم در آن وجود ندارد. بریا مانند فیلتری عمل میکند که شدت بینهایتِ نور آتزیلوت را کاهش میدهد تا جهانهای پایینتر (یتزیرا و آسیا) توانایی دریافت آن را داشته باشند و از هم نپاشند. هر آنچه در جهان ما رخ میدهد، ابتدا باید در بریا به عنوان یک «امکان عملی» طراحی و تایید شده باشد.
